Zagorzały przeciwnik polityczny Józefa Piłsudskiego i jego projektu tworzenia państwa federacyjnego – wizji wielowyznaniowej i wielonarodowościowej Polski.
Życiorys thumb|Akt urodzenia Romana Dmowskiego Urodził się w 1864 roku we wsi Kamionek pod Warszawą (obecnie Praga-Południe), w niezamożnej rodzinie drobnoszlacheckiej, która pieczętowała się herbem Pobóg.
Rodzina Przodkowie Pradziadkiem Romana miał być człowiek o imieniu Erazm.
Dziadek Romana, Kazimierz (1770-1828) zamieszkał pod Warszawą i został wójtem gminy Kamion (obecnie Kamionek). Kazimierz brał udział w insurekcji kościuszkowskiej.
Ojciec Romana, Walenty (1814-1884) był robotnikiem brukarskim na Pradze, następnie właścicielem niewielkiej firmy brukarskiej oraz dzierżawcą jezior Skaryszewskiego i Gocławskiego. Matka Romana, Józefa z Lenarskich (1833-1914), pochodziła z drobnej szlachty mazowieckiej (jednak już w XVIII w. utraciła szlachectwo z powodu zajęcia się garbarstwem). Rodzice Dmowskiego wzięli ślub 5 października 1856 w kościele Matki Bożej Loretańskiej w Warszawie.
Rodzeństwo Roman miał trzech braci: Juliana Walentego (1857-1918), Wacława (1858–1936) i Józefa (1863-1863) oraz trzy siostry: Emilię Henrykę (1861-?), Mariannę Janinę (1866-1884) i Jadwigę Teresę (1869-1896).