W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie. Bank centralny pełni funkcję tzw. pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) – wspomaga banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej.
Funkcje stabilizująco-kontrolne Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów. Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej. Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego. Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.