150px|thumb|right|Herb hrabstwa Venaissin thumb|Terytorium hrabstwa Venaissin Hrabstwo Venaissin (fr. Comtat Venaissin, prowan. lo Comtat Venaicin lub lou Coumtat Venessin) – francuska kraina historyczna w Prowansji, obecnie znajduje się w departamencie Vaucluse. Główne miasta to: Awinion, Cavaillon, Carpentras i Vaison-la-Romaine. W latach 1274–1791 hrabstwo było eksklawą Państwa Kościelnego we Francji, a w latach 1317–1377 na jego terenie rezydowali papieże.
Historia Nazwa hrabstwa pochodzi od miasta Venasque – jego pierwszej stolicy, od 1320 przeniesionej do Carpentras. Początkowo Awinion i Orange nie należały do hrabstwa Venaissin. Hrabstwo było własnością hrabiego Poitiers i Tuluzy – Alfonsa, brata króla Francji Ludwika IX, następnie stała się własnością króla Francji, a od 1274 - własnością Państwa Kościelnego.
Papież Klemens V przeniósł siedzibę Kurii Rzymskiej do Carpentras w 1316. Kolejni papieże rezydowali w Awinionie aż do 1377. Królowa Joanna Neapolitańska sprzedała Awinion papieżowi w 1348 i powstały w ten sposób dwa hrabstwa: awiniońskie i carpentrańskie pod władzą papieży, lecz z oddzielnym zarządem, flagą i mennicą. Mieszkańcy tych hrabstw byli zwolnieni z podatków.