należą do nich: Górskie, które charakteryzują się małą miąższością oraz słabo rozwiniętym poziomem próchniczym lub jego brakiem. Bagienne, są to gleby żyzne, lecz wymagają odwadniania. Dlatego też wykorzystywane są głównie jako łąki i pastwiska. Mady, powstają w dolinach rzek z namułów nanoszonych w okresach wylewów. Mady są bardzo żyzne, ponieważ zawierają dużo próchnicy i składników mineralnych. Są prawie w całości wykorzystywane rolniczo i tylko sporadycznie porastają je naturalne lasy łęgowe (lasy nad rzekami składające się z wierzby, topoli, olszy, dębu, jesionu i wiązu). Rędziny, są to gleby wytworzone ze skał bogatych w wapń (wapienie, margle, gipsy). Zawierają dużo próchnicy.
Gleby niestrefowe (gleby astrefowe) to: Mady – powstają w wyniku osadzania ilastych i organicznych substancji podczas wylewów rzek. Występują w dolinach rzek i na obszarach delt. Są żyzne i bogate w próchnicę. Rędziny – tworzą się na podłożu wapiennym, głównie w klimatach umiarkowanych. Są płytkie, ale zasobne w próchnicę, urodzajne, ale trudne do uprawy. Na obszarach klimatu śródziemnomorskiego tworzą odmianę o mniejszej zawartości próchnicy, tzw. terra rossa. Czarne ziemie – występują na obszarach pobagiennych, przy obniżonym poziomie wód gruntowych, na terenach zanikających jezior.