Czapla czarnogłowa (Ardea melanocephala) – gatunek dużego ptaka z rodziny czaplowatych (Ardeidae). Zamieszkuje Afrykę Subsaharyjską, nie jest zagrożony.
Systematyka Gatunek ten po raz pierwszy naukowo opisali w 1826 roku John George Children & Nicholas Aylward Vigors, nadając mu nazwę Ardea melanocephala, która obowiązuje do tej pory. Autorzy nie wskazali miejsca typowego, prawdopodobnie było to jezioro Czad. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia mały|lewo|Czapla czarnogłowa w locie Wygląd Wierzch głowy, kark i nogi – czarne, gardło – białe. W locie jasne pokrywy podskrzydłowe przechodzą w czarne lotki. Kark i wierzch głowy młodych ptaków – szarawe, szyja biała z rdzawym lub płowym nalotem.
Rozmiary Długość ciała 92–96 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 150 cm. Masa ciała 710–1650 g.
Zasięg występowania Afryka Subsaharyjska – na południe od 15 stopnia szerokości geograficznej północnej aż po południowe krańce kontynentu. Pospolita, lecz niezbyt liczna.