thumb|Barwiony preparat Bacillus subtilis ukazujący endospory na zielono i formy wegetatywne na czerwono (odpowiednio dzięki zieleni malachitowej i safraninie) thumb|300px|Kształt i położenie endospor u różnych bakterii:1. Endospora położona centralnie (np. Bacillus megaterium).2. Endospora terminalna z białkową substancją wtrętową (np. Bacillus thuringiensis).3. Endospora terminalna powodująca buławkowe rozdęcie komórki (np. Bacillus macerans).4. Endospora położona centralnie powodująca wrzecionowate rozdęcie (postać clostridium).5. Endospora terminalna, kulista, komórka silnie rozdęta buławkowato (postać plectridium).6. Endospora w położeniu bocznym, jednostronne wrzecionowate rozdęcie (np. Bacillus laterosporus) thumb|Kłos jęczmienia ze sporyszem, będącym przetrwalnikiem buławinki czerwonej Przetrwalnik, spora, cysta (gr. σπορα, tzn. nasienie) – forma spoczynkowa umożliwiająca organizmom przetrwanie niekorzystnych dla nich warunków (susza, niskie temperatury). Proces wytwarzania spor to sporulacja.