Według stopnia zaspokojenia potrzeb Producenta – jest to taka sytuacja na rynku w której warunki dyktuje producent. Występuje brak konkurencji (monopol), oczekiwania nabywców znacznie przewyższają oferowaną do sprzedaży ilość produktów (popyt jest większy niż podaż), toteż sprzedawcy nie zabiegają o konsumenta, a nabywcy muszą rywalizować w ich zdobywaniu; konsekwencją takiego stanu rzeczy może być korupcja, wprowadzanie reglamentacji sprzedaży, przydziałów, talonów i wreszcie dystrybucja za pomocą systemu kartkowego; Konsumenta – sytuacja przeciwna do rynku producenta, tzn. warunki dyktuje konsument (klient). Nieodzownym elementem tego rynku jest konkurencja. Ilość produktów przeznaczonych do sprzedaży przewyższa zapotrzebowanie klientów.
Charakterystyka modeli rynku Modele rynku w literaturze socjologicznej Występują tu dwie kategorie modeli rynku: Model eksploracyjny – uzasadnia konkretne właściwości rynku jako całości, jak również opisuje system rynkowy w terminach jego składników i zachodzącymi między nimi relacjami.
Model prognostyczny – określa pewne elementy strukturalne rynku, jak również zachodzące między nimi relacje.