Europejski Instytut Walutowy, EIW, EMI (od ang. European Monetary Institute) – poprzednik Europejskiego Banku Centralnego. Instytucja ta została powołana po podpisaniu Traktatu o Unii Europejskiej w Maastricht. EIW działał od 1 stycznia 1994 do 1 stycznia 1999, kiedy to jego obowiązki przejął Europejski System Banków Centralnych.
Członkami EIW były banki centralne państw członkowskich. Rada EIW była niezależna, nie mogła zabiegać ani nie przyjmować instrukcji żadnej z instytucji Wspólnoty lub jej organów czy rządów państw członkowskich.
W skład Rady wchodził prezes oraz prezesi krajowych banków centralnych, z których jeden był jej wiceprezesem. Prezes był wybierany spośród osób o uznanym autorytecie i doświadczeniu zawodowym w dziedzinie finansów. Mianowały go rządy państw członkowskich na szczeblu szefów państw lub rządów na zalecenie, stosownie do sytuacji, Komitetu Prezesów lub Rady EIW oraz po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Radą.
Pierwszym prezesem EIW został Alexandre Lamfalussy; potem zastąpił go na tym stanowisku Wim Duisenberg.