thumb|Początek Ars minor w wydaniu z 1550 roku Ars minor („Sztuka mniejsza”, „Podręcznik mniejszy”), niekiedy w rękopisach i wydaniach pod dłuższym tytułem („Donata o częściach mowy sztuka mniejsza”) – pierwsza księga dzieła poświęconego gramatyce łacińskiej, napisanego w połowie IV wieku przez Eliusza Donata. Druga część to Ars maior („Sztuka większa”). Ars minor była od IV do XVIII wieku podstawowym podręcznikiem dla początkujących do nauki języka łacińskiego.
Zawartość thumb|Grammatica Figurata – ilustracja Mathiasa Ringmanna do wydania Ars minor z 1509 roku, przedstawiająca symboliczne personifikacje ośmiu części mowy Ars minor zawiera podstawowe wiadomości z gramatyki łacińskiej. Ujęte są one w formę pytań i odpowiedzi ułożonych w taki sposób, aby uczeń mógł łatwo zapamiętać poszczególne reguły. Rozpoczyna się od wprowadzenia wyliczającego części mowy, będącego zarazem spisem treści:
„Partes orationis quot sunt? Octo. Quae? Nomen, pronomen, verbum, adverbium, participium, coniunctio, praepositio, interiectio”. Ile jest części mowy? Osiem.