Podatkowa księga przychodów i rozchodów – urządzenie księgowe służące do bieżącej ewidencji zaszłości (operacji gospodarczych) w uproszczonej formie, tzn. w systemie księgowości pojedynczej.

Zasady działania Księgę zakłada sam podatnik, według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia ministra finansów w sprawie prowadzenia rozchodów i przychodów ( z późniejszymi zmianami.).

Prowadząc Księgę przychodów i rozchodów (KPiR) przedsiębiorca może wybrać metody rozliczania podatku dochodowego a zatem zasad dokonywania wpisu do KPiR. Rozróżnić można dwie metody: kasową (uproszczoną) i memoriałową. W metodzie kasowej przychody ujmowane są w KPiR według daty sprzedaży. Koszty księgowane są w KPiR w dacie ich poniesienia, niezależnie czy dotyczą bieżącego roku czy przyszłego. Metoda ta nie wymaga dzielenia kosztów na pośrednie i bezpośrednie oraz przyporządkowywania do konkretnych przychodów. Wyjątek stanowią m.in. koszty związane z: wypłaconymi wynagrodzeniami, zapłaconymi składkami ZUS, zasiłkami pieniężnymi z ubezpieczenia społecznego wypłacanymi przez pracodawcę, zaliczkami na podatek dochodowy. Wyżej wymienione koszty księguje się zgodnie z faktyczną datą poniesienia.