Tego typu wodociągi były we wczesnym średniowieczu rzadkie i znajdowały się tylko w reprezentacyjnych budowlach i świadczyły o ambicjach fundatorki. Uczeni dyskutowali, czy była nią Matylda, czy Teofano. Chodziło o różnicę 50 lat, ale w tym czasie zmienił się styl. Gdyby westwerk w Essen, zaliczany do wybitnych osiągnięć sztuki ottońskiej, powstał dopiero za czasów opatki Teofano, byłby późniejszy niż czołowe osiągnięcie architektury romańskiej – kościół Panny Marii na Kapitolu w Kolonii, który wzniosła siostra Teofano, Ida. Z drugiej strony w kronice opactwa Brauweiler, związanego z rodem Ezzonidów, do którego należała Teofano, jest ona wzmiankowana jako odnowicielka klasztoru w Essen. Na tej podstawie można zatem przypuszczać, że westwerk powstał za rządów Matyldy.
Oktogonalna architektura westwerku nawiązuje do kaplicy pałacowej w Akwizgranie i zarazem odzwierciedla ideę renovatio imperii (odnowienia cesarstwa) głoszoną przez Ottona III. W epoce opatki Teofano ta idea była już nieaktualna. Zapis kroniki z Brauweiler o odnowieniu przez Teofano budynków klasztornych można interpretować jako obraz przeprowadzonej przez nią odnowy duchowej.