Paradoks ksylometryczny mówi o tym, że objętość drewna zmierzona w jednym odcinku jest inna niż suma objętości pociętych kawałków tego samego drewna. Aby zrozumieć paradoks, należy wiedzieć, że w pierwszym przybliżeniu objętość drewna (leżącego) mierzy się przy założeniu, że jest ona równa objętości walca o takiej samej długości jak drzewo i takiej samej średnicy jak drzewo w środku długości. Tak więc objętość oblicza się wzorem:
Gdzie:
– objętość drewna [m³] – średnica w połowie długości drewna [m] – długość drewna [m]
Taki sposób pomiaru leśnicy i drzewiarze nazywają: obliczaniem wzorem środkowego przekroju Hubera.
Jednak założenie to nie jest w pełni poprawne. Kształt pnia drzewa lepiej jest w zależności od jego wieku, gatunku, miejsca biosocjalnego w drzewostanie i wielu innych czynników przybliżyć za pomocą stożka, neiloidy lub paraboloidy. Po przecięciu na odcinki drewna paraboloidalnego paradoks ksylometryczny nie zachodzi (może być minimalny). Przy przecięciu drewna o kształcie neiloidy czy stożka suma objętości przeciętych kawałków będzie większa od objętości nieprzeciętego drewna. Przy przecięciu drewna o kształcie pełniejszym od paraboloidalnego suma objętości przeciętych kawałków będzie większą od objętości nieprzeciętego drewna.