mały|Portret rodziny Septymiusza Sewera z zatartym wizerunkiem Gety Damnatio memoriae (łac. „potępienie pamięci”) – zjawisko oznaczające usunięcia z dokumentów, pomników i innych świadectw kultury materialnej imion, nazw i wizerunków osób oraz wydarzeń skazanych na zapomnienie.
Chociaż termin damnatio memoriae jest łaciński, to w czasach rzymskich stosowano na tę praktykę określenia memoria damnata lub abolitio memoriae, a po raz pierwszy we współcześnie używanej formie pojawił się w rozprawie napisanej w Niemczech w 1689 r. Leszek Mrozewicz, Damnatio memoriae w rzymskiej kulturze politycznej, [w:] Damnatio memoriae w europejskiej kulturze politycznej (2011). IPN, Szczecin, s. 11, przyp. 3; Danuta Okoń, Clarissimus vir a damnatio memoriae w Rzymie epoki Sewerów, [w:] Damnatio memoriae w europejskiej kulturze politycznej (2011). IPN, Szczecin, s. 59.