Jasność (łac. claritas, fr. clarté) i wyraźność (fr. netteté) – para pojęć, które od czasów Kartezjusza współwystępują ze sobą w myśli metodologicznej, przybierając przy tym jednak odmienne znaczenia. Jasność może oznaczać to co jawi się umysłowi jako pewne i proste, to, co pozwala odnosić pojęcia do przedmiotów i odróżniać przedmioty od siebie, czy też poprawne stosowanie wyrażeń. Wyraźność może oznaczać to, co pozwala odnosić pojęcia do przedmiotów i odróżniać przedmioty od siebie, to, co pozwala wskazywać na cechy szczególne przedmiotów i to, że użytkownik danego wyrażenia potrafi podać jego znaczenie.
Jasność i wyraźność w filozofii Kartezjusza Jasność i wyraźność W filozofii Kartezjusza jasność i wyraźność to dwie główne cechy idei – wziętych w specyficznym dla niego rozumieniu, jako to, co przedstawia się umysłowi i znajduje się w polu uwagi. Jasne i zarazem wyraźne (clair et distinct) jest według Kartezjusza to, co jest proste. Jednocześnie jasność i wyraźność jako to, co jest proste, stanowi kryterium pewności. Jako kryterium pewności jasność i wyraźność jest więc dla Kartezjusza kryterium prawdy. Takie rozumienie prawdy stanowi jedno z głównych nieklasycznych rozumień tego terminu, tj. takich rozumień prawdy, przy których za prawdziwe uznaje się jakieś kryterium.