Do 2001 roku program był ograniczony do jednego konkursu. Liczba uczestników wahała się od pięciu do dwunastu. System dwóch rund był używany sporadycznie w latach 1981–1998, w którym wszyscy oprócz pięciu zawodników zostali wyeliminowani w pierwszej turze głosowania. W 2002 twórcy wprowadzili półfinały, a liczba zawodników wówczas wzrosła do 32.
Melodifestivalen był punktem startowym sukcesu popularnych lokalnych wykonawców, takich jak ABBA, Tommy Körberg czy Lisa Nilsson. W konkursie gościli wykonawcy spoza Szwecji, w tym: Baccara, Alannah Myles, Katrina Leskanich, Cornelis Vreeswijk, Margaret czy Marcus & Martinus. Uczestnicy Melodifestivalen reprezentowali także wcześniej inne kraje na Eurowizji.
Brak kwalifikacji do drugiej rundy w tym systemie był postrzegany jako porażka wybitnego artysty; brak awansu Elisabeth Andreassen do finału programu w 1984 prawie zakończył jej karierę. Wpływ, jaki konkurs wywiera na szwedzkich listach przebojów, oznacza, że artysta nie musi wygrywać konkursu, aby zarobić znaczną sprzedaż płyt w kraju.