Morfologia Pokrój Rośliny o grubym kłączu rosnącym na dnie zbiornika, z którego wyrastają długoogonkowe liście i pojedyncze kwiaty umieszczone na długich szypułkach. Kłącze zwykle pełzające, tylko u roślin z rodzaju grążel krótkie i wzniesione. Liście Część liści zanurzona, część ma blaszki pływające po powierzchni wody, czasem też wynurzone. Liście pływające mają blaszki duże, okrągłe, tarczowate lub sercowate. U wiktorii królewskiej liście osiągają ok. 2 m średnicy i usztywnione rurkowatymi wiązkami przewodzącymi mogą utrzymać na powierzchni wody ciężar do 75 kg. Liście zanurzone grążeli mają wygląd przypominający liście sałaty. Kwiaty Osadzone pojedynczo na długich szypułkach unoszą się na powierzchni wody lub ponad nią. Kwiaty są zwykle duże, promieniste, obupłciowe. Działek kielicha jest od 4 do 9 i są one zielone lub podobne do płatków korony. Te zwykle są żywo zabarwione, liczne (brak ich u Ondinea), umieszczone skrętolegle na osi, u wielu gatunków stopniowo przechodzą w liczne pręciki. Zalążnia jest dolna lub wpół dolna – zagłębiona w beczułkowato zgrubiałym dnie kwiatowym (górna tylko w rodzajach Nuphar i Ondinea), utworzona z 3–40 owocolistków. Na owocolistkach rozwijają się powierzchniowo liczne zalążki. Znamię okazałe, dyskowate. Owoce Mięsiste, uwalniają nasiona przez pęknięcia lub rozkład ścian.