Jego zwolennicy odrzucają autorytarny model, podkreślając znaczenie aktywnego udziału obywateli i pracowników. mały|Tony Benn, polityk brytyjskiej Partii Pracy, określał socjalizm demokratyczny jako kierunek pluralistyczny, wolnościowy, humanistyczny i antyautorytarny Różnią się także od zwolenników „trzeciej drogi”, reprezentowanej przez współczesną socjaldemokrację. Podczas gdy socjaldemokraci akceptują kapitalizm, starając się łagodzić jego skutki za pomocą państwa opiekuńczego, socjaliści demokratyczni dążą do jego przekształcenia w system socjalistyczny. Niemniej, wielu z nich popiera stopniowe reformy i interwencjonizm gospodarczy jako narzędzia transformacji systemowej.
Część umiarkowanych socjalistów demokratycznych koncentruje się na reformach „uczłowieczających” kapitalizm, mimo że socjalizm pozostaje ich celem długoterminowym. Inni natomiast twierdzą, że reformy łagodzące sprzeczności systemu mogą je pogłębić lub wywołać ich nową formę, dlatego opowiadają się za rewolucyjną zmianą — przez przejście do wspólnej własności środków produkcji i demokratyzację gospodarki, np.