Wikłacz zmienny, wikłacz żółtopręgowy, wikłacz czarnopręgi, wikłacz pospolity (Malimbus cucullatus) – gatunek małego ptaka z rodziny wikłaczowatych (Ploceidae). Występuje także pod nazwą tkacz towarzyski – tak liczne nazwy są wynikiem znacznego zasięgu i zależnej od terytorium znacznej zmienności ubarwienia. Jest najpospolitszym i najbardziej znanym wikłaczem Afryki. Zamieszkuje Afrykę Subsaharyjską (od Mauretanii i Senegalu na wschód po Sudan, Etiopię i Erytreę oraz na południe po Angolę i RPA). Jego obecności pozbawione są południowo-zachodnie części Afryki i zupełnie suche regiony Somalii. Przewieziony został na Antyle i na niektórych z tych wysp uznawany jest za największego szkodnika. Introdukowany także na wyspy Mauritius i Reunion.

Systematyka Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał Philipp Ludwig Statius Müller w 1776 roku. Autor nadał mu nazwę Oriolus cucullatus, a jako miejsce typowe wskazał Senegal. Müller sporządził swój opis na podstawie wcześniejszej publikacji Buffona. Obecnie autorzy Kompletnej listy ptaków świata umieszczają gatunek w rodzaju Malimbus, ale zwykle jest on zaliczany do rodzaju Ploceus. IOC wyróżnia osiem podgatunków M. cucullatus: M. cucullatus cucullatus (Statius Müller, 1776) – wikłacz zmienny M. cucullatus abyssinicus (J.F. Gmelin, 1789) M.