Krytyka Textus receptus Krytyczne badania rozpoczęli Brian Walton (1600–1661) w Anglii, który posiłkował się Kodeksem Aleksandryjskim oraz Richard Simon (1638–1712) we Francji. John Mill (1645–1707) zgromadził warianty tekstowe z 82 greckich rękopisów, wczesnych przekładów, cytaty Ojców Kościoła oraz 32 wydania drukiem Nowego Testamentu. W swoim wydaniu NT – Novum Testamentum Graecum, cum lectionibus variantibus MSS (Oxford 1707) – przedrukował niezmieniony tekst Stefanusa z 1550 roku, natomiast w indeksie sporządził wykaz 3041 wierszy, przy których wyliczył 30 tysięcy wariantów tekstowych. Nie miało to szerszego oddźwięku społecznego poza wąskim kręgiem biblistów.
thumb|Daniel Whitby, portret z ok. 1708 r.
Zaraz po ukazaniu się dzieła Milla, Daniel Whitby (1638–1725) zaatakował je z wielką zajadłością. Uznał, że autorytet Pisma Świętego został zagrożony przez 30 tysięcy wariantów tekstowych Milla. Whitby utrzymywał, że każde słowo drukowanych NT jest dokładnie to samo, co w oryginalnych pismach. Utrzymywał, że w każdym miejscu NT należy bronić Textus receptusD. Whitby, Examen variantum Lectionum Johannis Milli (London 1710).