W czasie niemieckiej okupacji Zofia udzielała schronienia i pomocy materialnej partyzantom. Dworek w Żarnowcu był przez pewien czas siedzibą Inspektoratu AK Krosno. Jej mąż Adam Stanisław Mickiewicz został aresztowany przez Gestapo w 1942 i zginął w Auschwitz-Birkenau. W 1943 roku w budynku ulokowano wojenny szpital. Po wojnie Zofia Mickiewiczowa przyjaźniła się z aktorką Wandą Siemaszkową, która w październiku 1945 przyjechała do Żarnowca i zmarła w dworku 6 sierpnia 1947.
W 1956 roku Zofia Mickiewiczowa (na kilka miesięcy przed śmiercią), oraz inni spadkobiercy poetki, ofiarowali dworek i park narodowi polskiemu na muzeum biograficzne. W 1957 roku Ministerstwo Kultury i Sztuki powołało do życia Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu. Otwarcia ekspozycji muzealnych nastąpiło 15 września 1960, po przeprowadzeniu prac remontowych i konserwatorskich. W 1991 r. oddano do użytku budynek lamusa, w którym mieści się część ekspozycji oraz administracja obiektu.
Tablicę pamiątkową Marii Konopnickiej w muzeum wykonał w 1980 r. Władysław Kandefer.
W skład Rady Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu wchodzą m.in.