Jak widać, po wprowadzeniu władzy absolutnej stanowisko palatyna uległo przemianie w posadę kanclerza, wykonującego polecenia króla lub księcia, a na dworach z tendencjami demokratycznymi zostało całkowicie zlikwidowane na rzecz organu kolegialnego działającego przy królu lub księciu – początkowo była to rada baronów.
W pewnym okresie, w południowo-wschodniej Polsce, na Węgrzech, w Rumunii funkcję naczelnika (a więc odpowiednika palatyna) okręgu zwanego wtedy komitatem pełnił żupan.
Terminologia
Należy odróżniać komesów od baronów (barones). Tym drugim terminem w Polsce określano radę książęcą i wyższych urzędników – przeciwnie do praktyki w Europie zachodniej, gdzie baronami określano alodialnych panów (np. niemieccy Freiherr). W Polsce, formalnie rzecz biorąc, każdy szlachcic miał rangę barona.
W niektórych opracowaniach (tłumaczeniach z łaciny) wyraz comes przekładany jest jako książę. Jest to podobny błąd merytoryczny, jak przekładanie angielskiego tytułu earla jako księcia, zamiast hrabiego.
W Niemczech palatyn (Pfalzgraf) z cesarskiego urzędnika stał się stopniowo panem feudalnym o randze księcia, natomiast nadawany przez Stolicę Apostolską tytuł Comes Palatinus Lateraneum – jest powszechnie tłumaczony jako tytuł hrabiowski.
Przypisy
Kategoria:Historia prawa publicznego Kategoria:Tytuły szlacheckie