Morfologia i odmiana Końcówka bezokolicznika „-éć” w miejscu ogólnopolskich „-ić/-yć”. Końcówka drugiej osoby liczby mnogiej „-ta” (np. źïtåjta ‘witajcie’). Końcówka ta jest typowa dla bardzo wielu gwar środkowopolskich (nie występuje m.in. na Podlasiu). Zmiana końcówki czasu przeszłego „-ył/-ił” na „-ół” (lokalnie „-uł”). Przejście „i/y” w „u” przed „ł” jest powszechne w polskich gwarach z wyjątkiem centralnej Polski. Końcówka celownika liczby pojedynczej rodzaju męskiego -oźu (np. kóńoźu ‘koniowi’, kśędzoźu ‘księdzu’). Końcówka pierwszej osoby liczby mnogiej czasu teraźniejszego -m (idźëm ‘idziemy’), typowa dla gwar Polski północnej i wschodniej (ale inna niż typowa dla większości gwar mazowieckich -wa).
Przykłady słownictwa Do słów charakterystycznych dla gwary Kurpiów należą m.in.: agnusek (medalik), part (płótno), buksy (spodnie), kurpsie (łapcie z łyka lipowego), lejbzik (kamizelka), faflorek (wstążka), knofel (guzik drewniany), masiust (aksamit), gaza (nafta), odbzicie (fotografia), odebrać (sfotografować), recytować (czytać), porabować (podrapać), bygiel (obwarzanek), pępuch (racuch), rejbaki (kluski ziemniaczane), skrzecha (smażona skwarka ze słoniny), skowroda (patelnia), tyna (szaflik), ziedro (kubeł), kruzyk (kubek, garnuszek), powerek (kawałek kija), turzyca (sierść), dzewcok, dziewcok, dziwcak