Jako takson zawleczony występuje w Ameryce Północnej, łącznie z Grenlandią, jak również na Wyspie Świętej Heleny, w Afryce południowej i w Etiopii, w Ameryce Południowej (od Ziemi Ognistej poprzez Brazylię, Peru po Wielkie Antyle), a także na Nowej Zelandii. Podgatunki północnoamerykańskie (czasem uznawane za odrębne gatunki) występują na obszarze od Meksyku po północną Kanadę. Podgatunki azjatyckie występują w Azji od Afganistanu po środkowe Chiny.
W Polsce pokrzywa zwyczajna (tylko podgatunek nominatywny) jest pospolita na niżu i w niższych położeniach górskich sięgając w Tatrach do wysokości 1700 m n.p.m., w górach Hiszpanii rośnie do 2500 m n.p.m.
Morfologia thumb|Narys kwiatowy kwiatu męskiego (po lewej) i żeńskiego (po prawej)
Gatunek bardzo zmienny pod względem wielkości, kształtu liści i kwiatostanów oraz stopnia owłosienia. Istotny wpływ na morfologię roślin ma siedlisko (→ zmienność fenotypowa). W miejscach nasłonecznionych rośliny są np. silniej owłosione. Łodyga Pojedyncza, rzadko i słabo rozgałęziona, zwykle o wysokości od 0,4 do 1 lub 1,5 m, choć osiągająca czasem nawet do 3 m wysokości. Czterokanciasta, pokryta gęściej lub rzadziej szczeciniastymi, wydzielniczymi włoskami parzącymi i mniej licznymi włoskami nie parzącymi.