Na metropolie składały się diecezje, które w wyniku tego samego procesu zastąpiły galijsko-rzymskie civitas utrzymując ich nazwę. Diecezje dzieliły się na parafie, czyli wspólnoty mieszkańców zdolne zebrać się w jednym kościele. Nazwy i granice parafii skutecznie zachowały się w 36 tys. współczesnych gmin francuskich.
Francuskie okręgi kościelne w związku z ich statusem dóbr martwej ręki pozostają najstarszym i najstabilniejszym podziałem terytorialnym kraju, choć zmienianym kilkakrotnie, np. w reformie 1802 r.
Prowincje sądownicze: parlamenty, baliwaty i seneszalie Pod względem prawa i zwyczajów terytorium korony francuskiej dzieliło się z jednej strony na obszar prawa pisanego (w większości obszar zwany dziś Oksytanią) i obszar prawa zwyczajowego (Północ). W obrębie obu funkcjonowało po kilka parlamentów (najwyższych sądów). Ich obszary jurysdykcji to prowincje sądownicze (provinces judiciaires) Francji. Podlegało im całe sądownictwo królewskie podzielone na okręgi sądownicze – nazywane baliwatami (bailliages) na Północy lub seneszaliami (sénéchaussées) na Południu. Każdy taki okręg mógł obejmować kilka obszarów o szczególnych zwyczajach, zwanych krajami (pays). Najogólniej mówiąc te ostatnie wywodziły się z dawnych vigueries, które utrzymały lokalne zwyczaje.