Joshua Mqabuko Nyongolo Nkomo (ur. 19 czerwca 1917 w Semokwe w Matabelelandzie Południowym, zm. 1 lipca 1999 w Harare) – zimbabweński polityk i aktywista ruchu wyzwoleńczego Rodezji. W 1961 roku był inicjatorem powstania Afrykańskiego Ludowego Związku Zimbabwe (ZAPU), minister spraw wewnętrznych w latach 1980–1981, w latach 1981–1982 minister bez teki. W latach 1987–1999 pełnił funkcję drugiego wiceprezydenta Zimbabwe w administracji Roberta Mugabe. W 1998 roku wycofał się z życia politycznego ze względu na problemy zdrowotne.
Życiorys Syn nauczyciela i świeckiego kaznodziei. Wywodził się z plemienia Ndebele (do tej grupy etnicznej należała większość członków ZAPU). Po ukończeniu szkoły podstawowej w RPA, wyjechał do Republiki Południowej Afryki. Uczył się w Adam’s College w Natalu. Studia socjologiczne pobierał w Johannesburgu. Do kraju powrócił w 1945 roku. Przez kilka lat pracował jako opiekun społeczny na kolejach rodezyjskich w Bulawajo, po czym podjął się organizacji sekretariatu związku zawodowego pracowników kolei. W 1951 roku został wybrany liderem związku czarnych kolejarzy. Jako lider związkowy stał się coraz bardziej zaangażowany w politykę. W 1957 roku został wybrany przewodniczącym rodezyjskiej sekcji Afrykańskiego Kongresu Narodowego (ANC). W ANC współpracował z Nelsonem Mandelą.