Skutki reform Rządy Józefa II, początkowo „wolnomyślne”, wkrótce ewoluowały ku systemowi policyjnemu: od 1782 organizowano i rozbudowywano w poszczególnych krajach monarchii dyrekcje policji, sieć tajnych agentów, system szpiegostwa, donosicielstwa i prowokacji.

Reformy józefińskie w wielu przypadkach zbyt radykalne na owe czasy, w innych zaś nie spełniające rozbudzonych oczekiwań (np. chłopów czy mieszczan), ograniczały też partykularne interesy poszczególnych krajów monarchii.

Spotkały się z tego powodu z silnym oporem prawie wszystkich stanów i prowincji, zwłaszcza na Węgrzech (powstanie chłopskie w Siedmiogrodzie w 1784) i w Belgii (powstanie antyaustriackie w latach 1789–1791). W latach 1790–1792 zostały one w znacznej części wycofane lub złagodzone przez cesarza Leopolda II.

Reformy józefińskie, wbrew intencjom twórców, przyśpieszyły także powstanie nowoczesnych ruchów narodowościowych.

Przypisy

Bibliografia Henryk Wereszycki, Pod berłem Habsburgów. Zagadnienia narodowościowe, Kraków 1975.

Kategoria:Święte Cesarstwo Rzymskie