thumb|120px|Tumba rycerza Orderu Łabędzia Georga Sacka w klasztorze w Heilbronn – nosi łańcuch orderowy Łabędzia Order Łabędzia (niem.: Schwanenorden) – zakon rycerski i odznaczenie cywilne Brandenburgii i Prus, najstarszy order Królestwa Prus ze znaną (w kontekście militarnym) aż do II wojny światowej dewizą: Gott mit uns (Bóg jest z nami).

Historia thumb|left|Kościół Mariacki w Brandenburgu (rozebrany w 1722) thumb|left|Kaplica Rycerska w Ansbach Według legendy początki zakonu/orderu sięgają roku 1140, kiedy to książę Obodrytów Przybygniew przyjął chrześcijaństwo – ochrzczony jako Udo, nakazał zniszczyć świątynię Trzygłowa w Brandenburgu i wzniósł na jej miejscu kościół NMP, którym opiekowało się „bractwo łabędzia” – sześciu mnichów i sześć mniszek. Po przejęciu Brandenburgii przez Hohenzollernów elektor Brandenburgii Fryderyk II Żelazny nadał orderowi statuty datowane na 29 września 1440, według których członkowie mieli krzewić kult maryjny i poprzez nabożne czyny wprowadzać w życie zasady chrześcijaństwa. Członkostwo było, nie licząc hohenzollernowskich książąt krwi, ograniczone do liczby 30 mężczyzn i 7 kobiet, wyłącznie pochodzenia szlacheckiego, ale zasady się nie trzymano, gdyż już trzy lata później, po zmianie statutów, order/zakon liczył sobie 63 męskich i 9 żeńskich członków z najróżniejszych stron Niemiec.