Okrespoprzedzający Okres/podokres omawiany Okres następny kreda trzeciorzęd neogen czwartorzęd paleogen tabela stratygraficzna Trzeciorzęd – według starszych wersji periodyzacji starszy okres ery kenozoicznej, od 65 do 1,8 mln lat temu. Dzieli się na: neogen (24-1,8 mln lat temu) pliocen miocen paleogen (65-24 mln lat temu) oligocen eocen paleocen.
W podziale dokonanym przez Międzynarodową Unię Nauk Geologicznych w 2004 r. (z późniejszymi poprawkami) jednostka "trzeciorzęd" nie istnieje; era kenozoiczna dzieli się na paleogen, neogen i czwartorzęd (poszerzony o najmłodszy wiek pliocenu, gelas).
Geologia W trzeciorzędzie oceany i kontynenty przybrały kształt zbliżony do współczesnego: Tetyda uległa ostatecznemu zamknięciu, Dekan przyłączył się do Azji Australia oderwała się od Antarktydy obie Ameryki połączyły się ze sobą Przesmykiem Panamskim. orogeneza alpejska doprowadziła do wypiętrzenia Alp, Karpat, Gór Dynarskich, Pirenejów, Apeninów, Atlasu, Kordylierów, Andów, Himalajów i Kaukazu Antarktyda pokrywa się lodem powstają rzeki w dzisiejszym ich układzie (w przybliżeniu)
Typowymi skałami trzeciorzędowymi są: flisz, wapienie numulitowe, osady chemiczne (sól kamienna, sole potasowe) oraz utwory lądowe (piaski, węgiel brunatny).