thumb|Gustáv Husák (1986) thumb|Václav Havel (1991) Aksamitna rewolucja (, ; ) – określenie wydarzeń z 1989 roku w Czechosłowacji, które doprowadziły do obalenia systemu tzw. „demokracji ludowej”, elit sprawujących władzę oraz pozwoliły na transformację ustrojową i wstąpienie Czechosłowacji na drogę demokracji parlamentarnej.

Geneza Po upadku praskiej wiosny w Czechosłowacji nastąpiła „normalizacja”, czyli przywrócenie kontroli Komunistycznej Partii Czechosłowacji nad wszystkimi aspektami życia. Normalizacja przyniosła czystki, represje i masowe ucieczki dziesiątek tysięcy osób. Na początku lat 70. władze zaproponowały społeczeństwu zagwarantowanie wysokiego poziomu życia w zamian za rezygnację ze swobód obywatelskich. W latach 70. wykształciła się nieliczna grupa opozycjonistów. Po opublikowaniu tekstów Międzynarodowych Paktów Praw Człowieka w 1976 roku, 6 stycznia 1977 roku 242 czechosłowackich intelektualistów i opozycjonistów podpisało się pod deklaracją Karty 77. Do końca istnienia komunizmu w Czechosłowacji łącznie 1898 osób zdecydowało się na podpisanie dokumentu. Na przełomie lat 70. i 80. wielu opozycjonistów trafiło do więzień lub wyemigrowało przy obojętności społeczeństwa. Działacze Karty 77 i Komitetu Obrony Niesprawiedliwie Prześladowanych (cz.