Rozmawiał z wieloma byłymi żołnierzami, a także pierwszymi historykami wojny, oglądał mapy, planował nawet przejazd całym szlakiem bojowym oddziału Jana i Maurycego (ostatecznie nie zrealizował tego pomysłu w całości)H. Suwała, Emil Zola, Wiedza Powszechna, Warszawa 1968, s.352-357. Mniej miejsca poświęcił Komunie Paryskiej, która jest jedynie luźno wspomniana.

Główni bohaterowie, Jan i Maurycy, wyrażają podział na „zdrową” i „chorą” Francję – myślący zdroworozsądkowo, prosty, lecz szczerze kochający swój kraj i gotowy dla poświęceń dla niego Jan zostaje skontrastowany z Maurycym, intelektualistą, który jednak zbyt wiele czasu poświęca rozważaniom nad sytuacją swoją i ogólną, a przez to dokonuje złego wyboru, dołączając do komunardów. Chociaż Zola nie potępia Komuny Paryskiej, nie uważa jej również za akt pozytywny, przyczyniający się do dobra kraju, ale za nieprzemyślany akt rozpaczy. Uznanie tego faktu przez Maurycego zostaje wyrażone w scenie jego śmierci.