W 1439 roku niespodziewanie zmarł Jan I, co umożliwiło Mikołajowi objąć samodzielne rządy w księstwie opolskim. Trzy lata później Mikołaj ożenił się z córką księcia brzeskiego Ludwika II. W zamian za rezygnację z posagu rok później Mikołaj otrzymał od najbliższych krewnych żony książąt Jana i Henryka X w zastaw księstwo brzeskie. Z nieznanych powodów w 1447 roku ziemie te znalazły się z powrotem w rękach książąt chojnowskich, którzy zastawili je nawet rycerzowi Heinzowi Stoschowi. Dopiero po nowej ugodzie z 11 kwietnia 1450 Brzeg wraz z okręgiem ostatecznie dostał się na powrót w ręce księcia opolskiego.
Do kolejnego powiększenia obszaru księstwa doszło na przełomie 1449/1450 roku, kiedy stryj księcia władca niemodlińsko-strzelecki Bernard w zamian za udzieloną pożyczkę scedował na rzecz Mikołaja wszelkie swoje uprawnienia do połowy księstwa opolskiego. Rok później dodał również bratankowi ziemię kluczborską. Wreszcie kiedy w 1460 roku zmarł starszy brat Bolko V posiadłości Mikołaja zostały powiększone o Niemodlin, Strzelce i Olesno. Na dzielnicach brata Mikołaj utrzymał się pomimo próby przejęcia tych terytoriów przez Jerzego z Podiebradów, który chciał zagarnąć spadek po Bolku V, jako opróżnione lenno korony czeskiej.