thumb|300px|Mapa życiowych podróży Melchiora Hofmanna Melchior Hofmann (ur. 1490 w Schwäbisch Hall, zm. 1543 w Strasburgu) – świecki kaznodzieja luterański, potem anabaptysta, przywódca anabaptystów. Z zawodu kuśnierz.
Luteranizm W roku 1518 w Nowym Kościele (Neukirch) wygłosił pierwsze w historii kazanie protestanckie na Śląsku. Krótko później podobne kazanie wygłosił w Świerzawie.
W 1523 propagował luteranizm w Wolmar (obecnie Valmiera) w Inflantach. Ostra krytyka i obelgi wobec książąt, rycerzy krzyżackich, duchowieństwa itd. doprowadziła tam do jego aresztowania, a następnie wygnania przez Woltera von Plettenberga, krajowego mistrza Inflant zakonu krzyżackiego
Z Valmiery przeniósł się do Dorpat (obecnie Tartu), gdzie udało mu się zebrać całkiem sporą grupę zwolenników. Próba aresztowania go przez arcybiskupa Rygi (Johannes Blankenfeld) wywołała ikonoklastyczne zamieszki. Zaniepokojone władze Tartu zażądały od Hoffmana potwierdzenia zgodności jego poglądów z luteranizmem, więc w 1524 r. udał się do Wittenbergi, gdzie uzyskał osobiste poparcie Marcina Lutra, a także Jana Bugenhagena.