W 1905 zapadł na gruźlicę, podjął leczenie w Zakopanem oraz w zakładzie dra Apolinarego Tarnawskiego w miejscowości Kosów. Od jesieni 1906 zaangażował się w tworzenie szkoły na wzór angielski (wzorowanej na szkole Cecila Reddiego) dla dzieci z zamożnych rodzin. Została ona otwarta 11 maja 1907 w Starej Wsi pod Nowomińskiem, na ziemiach należących do Maurycego Zamoyskiego i nosiła nazwę Czteroletnie Ognisko Wychowawcze WiejskieT. Szymański, Ksiądz Kazimierz Lutosławski. Biografia kapłana, wychowawcy i polityka, Drozdowo 2017, s. 35.. We wspomnianym Kosowie po raz pierwszy w 1911 założył dla dzieci kuracjuszy tzw. wakacyjną drużynę „Dzieci Kosowskich”, na wzór drużyn skautowych. W tym samym roku, będąc na wakacjach w Drozdowie, Lutosławski założył zastępy „Kruki” i „Czajki”, do których należały dzieci z rodziny Lutosławskich oraz rodzin zaprzyjaźnionychT. Szymański, Ksiądz Kazimierz Lutosławski. Biografia kapłana, wychowawcy i polityka, Drozdowo 2017, s. 196.. W przyszłości członkowie tych zastępów mieli dać początek zastępom warszawskim przy szkole E. Konopczyńskiego i drużynie im. księcia Józefa PoniatowskiegoLutosławscy. [dostęp 2010-07-26]..