Najstarsze spisane zasady gry powstały w 1845 w szkole w mieście Rugby w środkowej Anglii, od którego wzięła się nazwa całej dyscypliny sportu. Apokryficzna historia przypisuje powstanie gry Williamowi Webbowi Ellisowi w 1823, upamiętnionemu m.in. w nazwie Pucharu Świata w rugby union.
thumb|250px|Mecz rugby Anglia–Szkocja w 1892 W 1863 powstała the Football Association (Stowarzyszenie Futbolowe) mające regulować reguły gry w futbol, jednak narastający od lat 50. spór dotyczący gry ręką i szarżowania doprowadził do rozłamu i powstania Rugby Football Union (Związku Futbolu Rugby) w 1871. Odtąd drogi piłki nożnej i rugby potoczyły się własnymi ścieżkami.
thumb|250px|Mecz Francja–USA w ramach Igrzysk Olimpijskich w Paryżu w 1924 Rugby dotarło wkrótce poza Wyspy Brytyjskie, nie tylko do innych części rozległego Imperium Brytyjskiego, ale m.in. do Argentyny, Francji, Niemiec, czy Stanów Zjednoczonych. W tym ostatnim kraju rugby odcisnęło piętno na powstający futbol amerykański, początkowo przypominający bardziej wczesną piłkę nożną. W 1886 powstała International Rugby Football Board (Międzynarodowa Rada Futbolu Rugby; obecnie World Rugby) dla zarządzania rozwojem dyscypliny. Między 1900 a 1924 rugby union było czterokrotnie obecne na Igrzyskach Olimpijskich.