Improwizowana jazda lekka na wytrzymałych konikach, która oddała nieocenione usługi Napoleonowi i zyskała miano „polskich kozaków”.
Kampania saska Pułk Krakusów dowodzony od 20 marca 1813 roku przez płk. Aleksandra Oborskiego wyruszając z Krakowa 7 maja 1813 roku do Saksonii w składzie VIII korpusu (polskiego) pod komendą ks. Józefa Poniatowskiego miał 4 szwadrony po 220 koni. Pułk Krakusów wspólnie z 14 Pułkiem Kirasjerów, wszedł w skład 27 Brygady Kawalerii lekkiej Jazdy Straży Przedniej generała Jana Nepomucena Umińskiego. Ks. Józef Poniatowski poprowadził kilkunastotysięczną armię przez Austrię do Saksonii, gdzie jako dowódca VIII korpusu Wielkiej Armii, walczył pod Lützen, następnie bronił pasma gór czeskich i walczył na lewym brzegu Łaby. 9 września pod Löbau VIII (polski) Korpus stoczył bitwę z przeważającą siłą i utrzymał się na pozycjach. 10 października pod Zedtlitz generał Pahlen usiłował zatrzymać maszerujące polskie kolumny. Poniatowski poprowadził szarżę kawalerii i w krwawej bitwie wziął 500 jeńców, przełamał opór przeciwnika i umożliwił sobie dalszy postęp w kierunku Lipska. 12 października, już blisko Lipska z Muratem, zostali przy śniadaniu zaskoczeni przez oddziały wroga. Poniatowski wskoczył na konia, przebił się i sprowadziwszy na czas kawalerię polską uratował sytuację.