tar (od ang. Tape Archiver – „archiwizator taśmowy”) – uniksowy program do umieszczania grupy plików w jednym zbiorczym pliku (tzw. archiwum), który następnie może zostać skompresowany programami gzip, bzip2, compress lub lzma, co daje odpowiednio pliki .tar.gz (w skrócie .tgz), .tar.bz2, .tar.Z, i .tar.xz. Istnieją również inne algorytmy kompresji które można zastosować po spakowaniu przy pomocy programu tar (narzędzia takie wtedy są prostsze, ponieważ nie muszą zajmować się nazwami plików, dowiązaniami, katalogami czy prawami dostępu, co wykonuje sam program tar, pozostawiając sobie kompresję tylko jednego pliku/strumienia). Dodawany do archiwum tar plik jest zawsze umieszczany na jego końcu.
Takie skompresowane pliki tar są nazywane tarballNazwa ta nawiązuje do mazistych grudek częściowo zestalonej ropy naftowej unoszących się na wodzie i znajdowanych na plaży po katastrofie tankowców..
Program był początkowo używany do przygotowania plików do archiwizacji na taśmach magnetycznych, lecz obecnie jest wykorzystywany do przygotowywania archiwów zapisywanych na dowolnym nośniku.
Program tar jest powszechnie używany w systemach operacyjnych typu Unix, jednak istnieją też wersje programu dla innych systemów operacyjnych.