Geneza i początki działalności Geneza organizacji sięga sierpnia 1942, kiedy to KC PPR wezwał młodzież do gromadzenia się pod szyldem lewicy i choć obawiano się, że młodzieżówka stanie się bytem samoistnym i wymknie się spod kontroli, pozwolono młodym budować własną organizację. Wydzielono działaczy za to odpowiedzialnych, m.in. Hankę Sawicką, Alicję Goldberg, Zofię Jaworską, Halinę Kaczmarską, Hankę Morawską, Irminę Płasko, Martę Tarłowską i Wandę Zieleńczyk. W lutym 1943 powołano dowódcę sekcji bojowej młodzieżówki PPR – Tadeusza Olszewskiego „Zawiszę”. Wtedy też ZWM zorganizował pierwszą akcję: bojownicy obrzucili butelkami zapalającymi niemiecki barak wojskowy przy ul. Podchorążych w Warszawie. Za datę powstania ZWM niektórzy uważają 20 lutego 1943 roku – datę ukazania się pierwszego numeru pisma Walka Młodych, składanego w mieszkaniu Ludwiki Tarłowskiej przy ul. Wawelskiej 15 w Warszawie, a drukowanego w mieszkaniu Hanki Sawickiej przy Szarej 14.