Józef Mateusz (Joel Mojżesz) Birnbaum (ur. 1798 w Warszawie, zm. 15 sierpnia 1831 tamżeAleksander Kraushar, Klub patryotyczny warszawski w czasach powstania listopadowego (1830–1831) Lwów 1909, s. 76.) – polski Żyd, policjant warszawski.
Życiorys Syn warszawskiego szynkarza. Od 9 roku życia uczęszczał do szkoły, po roku został jednak wysłany do wuja, mieszkającego w guberni chersońskiej. Po powrocie do Warszawy założył skład win na Nowym Świecie.
W 1813 roku podjął współpracę z policją, śledził m.in. rosyjskich dezerterów i używany był do śledzenia defraudacjiDefraudacja to ówczesna nazwa przemytu. tabaki i tytoniu. W 1820 roku został przyjęty do wydziału śledczego policji miejskiej w Warszawie. Śledząc krajowe defraudacje dopuszczał się wielu nadużyć, terroryzując kupców żydowskich. Na własną rękę prowadził dochodzenia, dokonywał nielegalnych rewizji oraz znęcał się nad aresztowanymi. Często faktycznych przestępców wypuszczał po przywłaszczeniu sobie ich łupu, niewinnych więźniów przetrzymywał natomiast dalej w więzieniu. Robił to za zgodą Mateusza Lubowidzkiego.