Początki Muzeum Uroczysta ceremonia położenia kamienia węgielnego pod budowę muzeum odbyła się 17 sierpnia 1898, przy udziale cara Mikołaja II oraz członków rodziny carskiej. Otwarcia dokonano 31 maja 1912, nadając muzeum nazwę Muzeum Sztuk Pięknych im. Aleksandra III na cześć cara Rosji. Do 1923 działało ono jako jednostka organizacyjna Uniwersytetu Moskiewskiego. Pierwszym dyrektorem i założycielem był prof. Iwan Cwietajew, ojciec poetki Mariny Cwietajewej, będący wówczas dziekanem Wydziału Teorii i Historii Sztuki na Uniwersytecie Moskiewskim. Instytucję przemianowano na Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina w 1937, dla uczczenia setnej rocznicy śmierci poety. W czasie II wojny światowej znaczną część zbiorów ewakuowano do Nowosybirska i Solikamska. Odbudowę zniszczonych w wyniku bombardowań gmachów rozpoczęto w 1944.
Kolekcja
Pierwotnym składnikiem kolekcji Muzeum Puszkina stał się zbiór kopii antycznych posągów, makiet i odlewów należących uprzednio do zbiorów Uniwersytetu, a wykorzystywanych dla celów dydaktycznych. Jedynymi eksponatami mającymi prawdziwie historyczną wartość były dwa papirusy podarowane trzy lata wcześniej przez rosyjskiego egiptologa Władimira Goleniszczewa: Podróże Wenamona i tzw.