Dwie Diany (fr. Les deux Diane) – powieść historyczno-przygodowa Aleksandra Dumasa ojca, wydana pierwszy raz w 1846. Jej akcja rozgrywa się we Francji za czasów Henryka II. W odróżnieniu do wielu innych utworów Dumasa wszyscy główni bohaterowie dzieła są autentycznymi postaciami historycznymi, jednak ich perypetie opisane w utworze nigdy nie miały miejsca.

Treść Osiemnastoletni Gabriel de Montgomery (postać historyczna, mimowolny zabójca Henryka II) dowiaduje się, że jego ukochana, młodsza od niego Diana, została wbrew swojej woli poślubiona staremu księciu de Castro. By zapomnieć, młodzieniec udaje się na wojnę, gdzie służy pod przybranym nazwiskiem wicehrabiego d'Exmès i wyróżnia się swoją odwagą. Zapomniawszy prawie o pierwszej miłości, nieoczekiwanie dowiaduje się, że owdowiała Diana, jak się okazuje uznana córka Henryka II i jego metresy Diany de Poitiers ma zostać małżonką Franciszka de Montmorency. Powraca do Paryża, gdzie wyróżniwszy się dodatkowo na turnieju, otrzymuje stanowisko dowódcy królewskiej gwardii. W ramach jego obowiązków jest także dozór nad więzieniami miejskimi;