thumb|Prof. UAM dr hab. Zbigniew Pilarczyk jako prodziekan Wydziału Historycznego UAM (2006 r.) Zbigniew Andrzej Pilarczyk (ur. 10 lipca 1950 we WronkachWho is who w Polsce. Encyklopedia biograficzna z życiorysami znanych Polek i Polaków, Hübners blaues Who is Who, Zug 2007 (dodatek CD)., zm. 21 października 2025) – polski historyk specjalizujący się w dziedzinie historii wojskowości, doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Kierownik Zakładu Historii Wojskowości Instytutu Historii Uniwersytetu im Adama Mickiewicza. Prorektor ds. studenckich UAM na kadencje 2008–2012 i 2012–2016.

Życiorys W latach 1964–1969 uczył się w Liceum Pedagogicznym w Trzciance. Następnie w latach 1970–1975 studiował historię na ówczesnym Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po ich ukończeniu podjął pracę naukową na Wydziale Filozoficzno-Historycznym, a po reorganizacji w 1976 na Wydziale Historycznym. W 1985 r. uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie rozprawy Obronność miasta Poznania w latach 1253–1783 (promotor: Karol Olejnik), a w 1998 r. doktora habilitowanego (rozprawa habilitacyjna: Fortyfikacje na ziemiach koronnych Rzeczypospolitej w XVII wieku). W 2000 uzyskał awans na stanowisko profesora UAM.