Dzieje gatunku w kulturze europejskiej Pierwsze zwierciadła powstawały w starożytnej Grecji, a pierwszym twórcą tego typu utworów był Izokrates (V–IV w. p.n.e.), który prezentował modelowe sylwetki księcia i króla. W starożytnym Rzymie, podobnie jak w Bizancjum, wzbogacono repertuar wzorów osobowych. W wiekach średnich pojawił się nowy bohater, nieznany starożytności, a mianowicie dworzanin, który wraz ze wzorem króla wszedł na stałe do literatury parenetycznej. Z biegiem czasu określano również wzory senatora (conciliarus), urzędnika (magistratus) albo wojownika (miles). Szczególnym uznaniem cieszyło się obszerne zwierciadło Jana z Salisbury Policratius sive nugis curialium et vestigiis philosophorum (XII w.).
W okresie literatury renesansu, we Włoszech wzbogacono zestaw zagadnień poruszanych przy okazji konstruowania zwierciadła dworzanina: poza oczywistymi kwestiami moralnymi określano normy obyczajowe, towarzyskie, dawano nawet przepisy dotyczące stroju i szczegółów życia codziennego. Najwybitniejszymi zwierciadłami renesansowymi są: Niccolò Machiavellego Książę (powst.