Tambor (2004), Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, PWN, Warszawa, str. 137; albo H. Wróbel (2001), Gramatyka języka polskiego, Spółka Wydawnicza Od Nowa, Kraków, str. 32; H. Dalewska-Greń (2002), Języki słowiańskie, PWN, Warszawa, str. 19 przyjmuje się istnienie dwóch odrębnych fonemów i oraz y.); literom e, a, o – odpowiednio fonemy e, a, o; literom u, ó – fonem u; literze ę – fonemy (grupy fonemów) en (np. przed t), eń (np. przed ć) em (np. przed b), e (np. przed l, ł i na końcu wyrazu); literze ą – fonemy (grupy fonemów) on (np. przed t, k), oń (np. przed ć) om (np. przed b), o (np. przed l, ł), ą (np. na końcu wyrazu).
Fonem /a/ realizowany jest jako głoska []Piotr Bąk, Gramatyka języka polskiego. Wiedza Powszechna, Maj 2007. , fonem /u/ jako głoska [], fonem /o/ jako głoska []. zaś fonem /e/ jako głoska []. Między dwiema spółgłoskami miękkimi (tak jak w wyrazach jajko czy pięć)Danuta Ostaszewska, Jolanta Tambor, Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, Warszawa 2006 występują odpowiednio głoski [], [], [] i [].