Adolf Furtwängler (ur. 30 czerwca 1853 we Fryburgu Bryzgowijskim, zm. 10 października 1907 w Atenach) – niemiecki archeolog, profesor uniwersytecki, historyk sztuki i dyrektor muzeum; ojciec dyrygenta i kompozytora Wilhelma Furtwänglera, dziadek archeologa Andreasa Furtwänglera.
Furtwängler urodził się we Fryburgu Bryzgowijskim, gdzie jego ojciec był nauczycielem. Uczył się w rodzinnym mieście. Studiował w Lipsku i w Monachium, gdzie zaskarbił sobie przychylność Heinricha Brunna, którego metodę porównawczą w krytyce sztuki później rozwinął. Wziął udział w wykopaliskach w Olimpii w 1878. W 1880 stał się pracownikiem muzeum w Berlinie. Następnie wykładał w Berlinie (1884) i w Monachium. Brał również udział w wykopaliskach na Eginie.
Kariera archeologa Po ukończeniu studiów w Lipsku i obronieniu doktoratu we Fryburgu pracą Eros in der Vasenmalerei, spędził rok szkolny 1876–1878 dzięki stypendium Deutsches Archäologisches Institut we Włoszech i Grecji. Wziął udział w prowadzonych przez Heinricha Schliemanna pracach badawczych w Olimpii.