Józef Lipiński, krypt.: J. L.; J. L. R. D. E.; X., (ur. 1764 w Tetyjowie na Naddnieprzańskiej Ukrainie, zm. 23 września 1828 w Warszawie) – polski działacz oświatowy, pedagog, powieściopisarz, poeta, tłumacz, krytyk literacki i teatralny. Współpracownik Stanisława Kostki Potockiego, wolnomularzLudwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 440.
Życiorys Urodził się w roku 1764. Pierwsze nauki pobierał u pijarów, na warszawskim Żoliborzu. Wkrótce potem zbliżył się do I. Potockiego. Po III rozbiorze Polski osiadł na wsi.
W okresie Księstwa Warszawskiego członek Izby Wojennej i Administracyjnej. Od roku 1807 sekretarz generalny Izby Edukacyjnej (do 17 stycznia 1812). W Królestwie Kongresowym, od roku 1811 członek Dyrekcji Edukacji Narodowej, inicjator Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych, od 1817 był drugą po ministrze osobą w Komisji Oświecenia, od 1821 generalny wizytator szkół Królestwa Polskiego.