thumb|Wydanie z 1790 r. Zbiory Ossolineum we Wrocławiu. Wystawa w maju 2026 r. Powrót posła – komedia polityczna w trzech aktach napisana przez Juliana Ursyna Niemcewicza w 1790, która była reakcją na zewnętrzną i wewnętrzną sytuację polityczną Polski.

Geneza Powstanie utworu miało ścisły związek z obradami Sejmu Czteroletniego. Powrót posła miał oddziaływać na publiczność w określonym, reformatorskim kierunku. Sam tekst komedii uformował się na przestrzeni kilkunastu dni, na przełomie października i listopada 1790. Tak szybką pracę nad utworem wymuszały na autorze listopadowe wybory nowego kompletu posłów na sejmikach.

Premiera Powrót posła ogromnym sukcesem rozpoczął swój sceniczny żywot 15 stycznia 1791. Stał się zarazem przedmiotem ożywionej dyskusji, wystąpień sejmowych, komunikatów kancelarii królewskiej i korespondencji dyplomatycznej.

Osoby komedii Podkomorzy i jego żona Podkomorzyna Walery – syn Podkomorzego i Podkomorzyny Starosta Gadulski Starościna – druga żona Gadulskiego Teresa – córka Gadulskiego z pierwszego małżeństwa Szarmancki Kozak – służący Szarmanckiego Agatka – pokojówka Jakub – lokaj

Miejsce i czas dramatu Akcja rozgrywa się w domu Podkomorstwa w trakcie przerwy Sejmu Czteroletniego w 1790.