thumb|Pierwszy przewodniczący Unii Pracy, Ryszard Bugaj thumb|Przewodniczący Unii Pracy w latach 1997–1998, Aleksander Małachowski Unia Pracy (UP) – polska partia polityczna o charakterze socjaldemokratycznym, powołana do życia 7 czerwca 1992 w wyniku fuzji kilku organizacji lewicowych. W latach 2001–2005 partia współtworząca rząd (do 2003 większościowy, koalicyjny z Sojuszem Lewicy Demokratycznej i Polskim Stronnictwem Ludowym; od 2003 mniejszościowy wraz SLD i od 2004 także z Socjaldemokracją Polską). W latach 2006–2008 część Lewicy i Demokratów, następnie do 2018 nadal sojusznik wyborczy SLD (w tym w 2015 jako część koalicji Zjednoczona Lewica). Wicepremierami z ramienia partii byli Marek Pol (2001–2004) i Izabela Jaruga-Nowacka (2004–2005). UP do 2022 należała do Partii Europejskich Socjalistów, do 2011 także do Międzynarodówki Socjalistycznej.
Historia UP Początki Inicjatywa powołania nowej lewicowej partii, której struktura szłaby w poprzek dawnego podziału na „Solidarność” i postkomunistów, zrodziła się już w Sejmie PRL X kadencji.