Problematyka Główną intrygę komedii tworzą zabiegi Fircyka, które mają go doprowadzić do ożenku z Podstoliną. Intryga jest zbudowana logicznie i z pełną konsekwencją według zasady trzech jedności. Zwraca uwagę głęboki rys psychologiczny poszczególnych osób komedii. Miejsce akcji to głównie salon Arysta, gdzie spotykają się wszystkie postaci, opisane w sposób zindywidualizowany, na zasadzie kontrastów.
Najbardziej widoczną cechą dzieła jest bogate, polskie tło obyczajowe. Dobrze oddane są realia epoki, obyczajowość, w tym stosunki dworskie, stroje i zachowania. Opisane są żupy solne w Wieliczce, kopalnie srebra w Olkuszu, domy magnackie, interesy we Lwowie i Dubnie, pijaństwo urzędników, działalność kwestarska księży, zachowania frywolnych dam z Warszawy, czy sprytnych służących. Na karcie tytułowej autor umieścił fragment Sztuki poetyckiej Horacego, czym wyraził swoją intencję polityczną: radzę tedy uczonemu poecie zwracać wzrok ku wzorom prawdziwego życia i obyczajów i stąd czerpać żywe głosy.