przez Philipa Zimbardo na Uniwersytecie Stanforda.
Imię głównego bohatera (Szevek) autorka złożyła z nazwisk dwóch emigrantów poznanych w latach 30. na Uniwersytecie w Berkeley: rosyjskiego psychologa George V. Szewiakowa i współpracownika ojca autorki, Alfreda Kroebera, polskiego antropologa Stanisława Klimka.
Lech Jęczmyk twierdzi, że fabuła jest „dobrze zamaskowaną dyskusją nad przekazaniem tajemnicy broni atomowej Sowietom”.
Fabuła Akcja powieści rozgrywa się na rywalizujących planetach: Urras i jej satelicie Anarres. Mieszkańcy tej drugiej wywodzą się z rewolucjonistów, którzy sto kilkadziesiąt lat przed wydarzeniami tu opisywanymi wyzwolili się spod władzy urraskich kapitalistów i osiedlili na satelicie. Jako że wywodzili się oni z anarchistycznego ruchu Odo, obecnie na planecie nie ma żadnego rządu, panuje formalna anarchia, ale faktycznie polecenia wydają komitety rewolucyjne. Ustrój przypomina nieco izraelskie kibuce.