Operacje pokojowe Narodów Zjednoczonych – termin często używany w praktyce tej organizacji, nie ma jednak ścisłej definicji. Najczęściej jako operacje pokojowe określa się przedsięwzięcia podejmowane przez Narody Zjednoczone dla utrzymania lub przywrócenia pokoju i bezpieczeństwa na obszarze konfliktów międzynarodowych. Chociaż zakładają one użycie personelu wojskowego (tzw. Błękitnych hełmów), ich celem nie jest stosowanie przymusu. Nie należą zatem do środków przymusu zbrojnego (sankcji zbrojnych) przewidzianych w art. 42 Karty Narodów Zjednoczonych. Wymagają zawsze zgody państwa (państw), na którego obszarze są przeprowadzane.
Operacje pokojowe nie mają wyraźnej podstawy prawnej w Karcie Narodów Zjednoczonych; dokument ten nie zawiera żadnych wskazówek co do ich charakteru i zakresu. Były podejmowane jako praktyczne rozwiązania ad hoc w sytuacjach, kiedy brak jednomyślności stałych członków Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych uniemożliwiał podjęcie w przewidzianych w rozdz. VII Karty Narodów Zjednoczonych działań w razie ataku agresji. Nie regulują ich zatem postanowienia tego rozdziału. Równocześnie wyraźnie wychodzą one poza postanowienia rozdz. VI Karty, określającego sposoby pokojowego załatwiania sporów (spór międzynarodowy).